«Սովորող-սովորեցնող» տարեկան ամփոփում

Ուսումնական տարվա ընթացքում «Սովորող-սովորեցնող» նախագծի շրջանակում աշխատել եմ սովորողների հետ՝ կազմակերպելով կավագործության և պլաստիլինով ստեղծագործական աշխատանքներ։ Դասերի ընթացքում երեխաները հնարավորություն են ունեցել զարգացնելու իրենց երևակայությունը, ստեղծագործական մտածողությունը, ինքնուրույնությունը, ինչպես նաև ձեռք բերելու նոր գործնական հմտություններ։

Տարվա ընթացքում սովորողները ստեղծել են սեփական կերպարներ, կազմել դրանց մասին պատմություններ և նկարագրություններ, կատարել էսքիզավորումներ և իրենց գաղափարները վերածել իրական աշխատանքների։ Նրանք պատրաստել են հեքիաթների և խաղերի հերոսներ, փոքրիկ հրեշիկներ, տարբեր առարկաներ և ազատ թեմայով ստեղծագործություններ։ Այս աշխատանքները նպաստել են նրանց երևակայության, գեղագիտական ճաշակի և ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։

Կավագործական աշխատանքների ընթացքում սովորողները ծանոթացել են կավի հետ աշխատանքի հիմնական սկզբունքներին, պատրաստել են բաժակներ, ամաններ և այլ կավե աշխատանքներ։ Նրանք աշխատել են նաև չարխով՝ աստիճանաբար յուրացնելով կավը ճիշտ կենտրոնացնելու և ձևավորելու հմտությունները։ Չնայած սկզբնական դժվարություններին՝ սովորողները կարողացել են հաղթահարել դրանք և ստեղծել իրենց պատկերացրած աշխատանքները՝ ձեռք բերելով նոր փորձ և վստահություն սեփական կարողությունների նկատմամբ։

Դասերի ընթացքում իրականացվել են նաև համատեղ ստեղծագործական նախագծեր, որոնցից մեկը պլաստիլինից պատրաստված օդանավակայանի մանրակերտն էր։ Աշխատելով դրա վրա՝ սովորողները զարգացրել են համագործակցության, պատասխանատվության, համբերատարության և մանրուքների նկատմամբ ուշադրության հմտությունները։

Տարվա ընթացքում երեխաները ոչ միայն սովորել են աշխատել տարբեր նյութերով, այլև զարգացրել են իրենց ձեռքի ճկունությունը, ձևի ընկալումը, ստեղծագործական մոտեցումները և խնդիրների լուծման կարողությունները։ Յուրաքանչյուր աշխատանք նրանց հնարավորություն է տվել արտահայտելու սեփական գաղափարները և բացահայտելու իրենց ներուժը։

Այս նախագիծը կարևոր փորձառություն էր նաև ինձ համար։ Սովորողների հետ աշխատելու ընթացքում ձեռք բերեցի նոր մանկավարժական փորձ, զարգացրի հաղորդակցման և կազմակերպչական հմտություններս, ինչպես նաև ավելի լավ ճանաչեցի երեխաների հետ աշխատանքի առանձնահատկությունները։

Շնորհակալություն եմ հայտնում կրթահամալիրին այսպիսի հնարավորություն ընձեռելու համար։ Այս նախագիծը մեծապես նպաստեց իմ մասնագիտական կողմնորոշմանը և օգնեց հասկանալ, որ ցանկանում եմ իմ հետագա գործունեությունը շարունակել երեխաների հետ աշխատելու ոլորտում։ Ստացած փորձն ու ձեռք բերած գիտելիքները կարևոր հիմք կդառնան իմ ապագա մասնագիտական ճանապարհի համար։

Ապրիլ ամսվա ամփոփում

Այս ամսվա ընթացքում սովորողները շարունակել են զարգացնել իրենց կավագործական և ստեղծագործական հմտությունները։ Նրանք աշխատել են չարխով՝ պատրաստելով բաժակներ և տարբեր ամաններ։ Սովորողները փորձել են ինքնուրույն աշխատել չարխի վրա և յուրացրել ամենակարևոր փուլերից մեկը՝ կավը ճիշտ կերպով մեջտեղ գցելը, ինչը սկզբում բավական դժվար էր նրանց համար։ Չնայած դժվարություններին՝ նրանք կարողացել են պատրաստել իրենց պատկերացրած աշխատանքները և ձեռք բերել նոր փորձ ու վստահություն։
Բացի այդ, սովորողները պլաստիլինից ստեղծել են փոքրիկ օդանավակայան՝ յուրաքանչյուր դասի ընթացքում ավելի մանրամասն աշխատելով դետալների վրա։ Աշխատանքի ընթացքում նրանք զարգացրել են երևակայությունը, համբերությունը և թիմային աշխատանքի հմտությունները։

Մարտ ամսվա ամփոփում

Այս ամիս նույնպես իրականացվել են պլաստիլինով ստեղծագործական աշխատանքներ։ Սովորողները նախ կատարել են էսքիզավորում՝ զարգացնելով իրենց գաղափարներն ու պատկերավոր մտածողությունը, ապա անցել գործնական փուլին։ Նրանք պլաստիլինից պատրաստել են տարբեր կերպարներ՝ կիրառելով սեփական երևակայությունն ու ստեղծագործական մոտեցումները։ Նոր միացած սովորողները պատրաստել են իրենց առաջին կավե աշխատանքները՝ բաժակներ և ամաններ՝ ծանոթանալով ձևավորման և կավի հետ աշխատանքի հիմնական հմտություններին։ Աշխատանքների ընթացքում երեխաները զարգացրել են ստեղծագործական մտածողությունը, ձևի ընկալումը և ձեռքի ճկունությունը։

Փետրվար ամսվա հաշվետվություն

Այս ամիս իրականացվել են պլաստիլինով ստեղծագործական աշխատանքներ։ Առաջին շաբաթվա ընթացքում սովորողները հորինել են սեփական հերոսներ։ Էսքիզավորման փուլից հետո նրանք կազմել են հեքիաթներ և նկարագրություններ իրենց հերոսների մասին՝ ներկայացնելով, թե ինչ է հերոսը սիրում ուտել, ինչով է սիրում զբաղվել և այլ բնութագրիչներ։
Հաջորդ փուլում թեման եղել է հեքիաթներից կամ խաղերից վերցված հերոսների պատրաստումը։

Հերոսի ընտրությունից հետո սովորողները կատարել են էսքիզավորում, ապա անցել գործնական աշխատանքին։ Սովորողների մեծ մասը նախընտրել է հեքիաթների հերոսներ։
Իրականացվել է նաև մեկ ազատ թեմայով աշխատանքային օր, որի ընթացքում սովորողները հնարավորություն են ունեցել ինքնուրույն ընտրել պատրաստման թեման։
Վերջին շաբաթվա ընթացքում սովորողները բերել են գունավոր պլաստիլիններ և պատրաստել փոքրիկ հրեշիկներ և ուտելիքներ։

Առաջին ուսումնական շրջանի ամփոփում | սովորող սովորեցնող

Առաջին ուսումնական շրջանը սկսեցինք պլաստիլինից ինքներս մեզ պատրաստելուց։ Պատրաստեցինք ամաններ, բաժակներ։ Սովորողները իրենց սիրելի կերպարները նկարում էին իրենց բաժակների կամ ամանների վրա։ Սկզբնական սկսել ենք էսքիզներից, որից հետո անցկացրել կավի վրա։ Նոյեմբերին պատրաստեցինք մագնիսներ, և ունեցանք հավես արդյունքներ։ Դեկտեմբերին արդեն սկսեցինք պատրաստվել Ամանորին և աշխատեցինք չարխով։ Չարխով պատրաստեցինք բաժակներ և ամաններ։ Սովորողների մեծ մասը աշխատում էր առաջին անգամ, և նրանց ամենաշատը դուր եկավ չարխով աշխատելը։ Ամանորյա ամանները և բաժակները ամենահավեսը ստացվեց։ Ներքևում թողնում եմ լուսաբանումները և սովորողների հաշվետվությունները։

Սովորողների բլոգներ՝

Միքայել Ղազարյան

Դոմինիկ Սևումյան

Սարգիս Հավարեան

Ժակլին Պապիկյան

Դավիթ Դավթյան

Լյուսի Քեշիշյան

Ավետ Վերդիյան

Բելլա Խուդոյան

Առաջին ուսումնական շրջան| ամփոփում

Առաջին ուսումնական շրջանը սկսեցինք պլաստիլինից ինքներս մեզ պատրաստելուց։ Պատրաստեցինք ամաններ, բաժակներ։ Սովորողները իրենց սիրելի կերպարները նկարում էին իրենց բաժակների կամ ամանների վրա։ Սկզբնական սկսել ենք էսքիզներից, որից հետո անցկացրել կավի վրա։ Նոյեմբերին պատրաստեցինք մագնիսներ, և ունեցանք հավես արդյունքներ։ Դեկտեմբերին արդեն սկսեցինք պատրաստվել Ամանորին և աշխատեցինք չարխով։ Չարխով պատրաստեցինք բաժակներ և ամաններ։ Սովորողների մեծ մասը աշխատում էր առաջին անգամ, և նրանց ամենաշատը դուր եկավ չարխով աշխատելը։ Ամանորյա ամանները և բաժակները ամենահավեսը ստացվեց։ Ներքևում թողնում եմ լուսաբանումները և սովորողների հաշվետվությունները։



A Letter to Myself for the Next Year

I started this school year with low energy, and one of the biggest things I want to have next year is energy. Next year I have to go to university and I have to do my hobbies. Since I am turning 18 I can go to Tumo studios and Tumo labs. I hope that I will be able to do my hobbies and go to university. One of my big goals is to work at Tumo. I want to be both a trainer and a 3D studio manager. I want to learn to make better ceramics and also work in a clay studio. I want to continue practicing archery, which I learned at our school. I hope that next year all my dreams will come true

«Սովորող-սովորեցնող» հունվարյան նախագիծ

Նկարագրություն՝
«Սովորող–սովորեցնող» նախագիծը նպատակ ունի համախմբել շրջանավարտներին և կրթսեր դպրոցների սովորողներին ստեղծարար և կրթական միջավայրում։

Բովանդակություն`
Նախագիծը կառուցված է` անհատական, խմբային և համագործակցային աշխատանքի շուրջ, որն ընդգծում է սերունդների միջև կապի ամրապնդումը, փորձի փոխանցումը և ուսուցանելու հմտությունների զարգացումը։ Սա մի հարթակ է, որտեղ սովորողները ոչ միայն սովորում են, այլև սովորեցնում՝ ստեղծելով փոխադարձ ներշնչման մթնոլորտ։

Նպատակը`
Նախագծի հիմնական նպատակն է ստեղծել դեկորատիվ և երաժշտական հնչողությամբ ձեռքի աշխատանքներ՝ հատկապես զանգեր, որոնք միավորում են ձևի նրբությունը։ Աշխատանքային գործընթացը ուղղված է ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը, կերպարային մտածողության ձևավորմանը և նյութի հետ ստեղծական աշխատանքի տեխնիկայի ծանոթացմանը։
Նյութ
Կավ
Անգոբ
Ջնարակ
Լինո


Ժամանակահատված՝ 2026, հունվարյան ճամբար

Մասնակցիներ՝
Հյուսիսային դպրոցի սովորողներ

Լուսաբանումը՝ Ալիսա Հակոբյանի և Անահիտ Ալեքսանյանի բլոգներում

Հին շրջանի հայ գրականության կարևոր ուղերձները

Աղբյուրներ՝

1, 2, 3

Մովսես Խորենացի | Հայոց պատմություն | համառոտ - Տարընթերցում

Հին շրջանի հայ գրականությունը մեր ժողովրդի հոգևոր և ազգային ինքնության հիմքերից մեկն է։ Այն ստեղծվել է դեռևս հին և միջնադարյան դարերում, երբ հայ ժողովուրդը պայքարում էր իր գոյության, հավատքի և մշակույթի պահպանման համար։ Այդ շրջանի գրողները և պատմիչները ոչ միայն պատմում էին անցյալի իրադարձությունները, այլև փոխանցում էին խորիմաստ ուղերձներ՝ հայրենասիրության, հավատքի, գիտելիքի և միասնության մասին։ Այս գրականությունը ձևավորեց այն արժեքները, որոնց վրա կանգնած է հայ հոգևոր մշակույթը մինչ այսօր։՛

***

Հին շրջանի հայ գրականության մեջ առաջին և ամենակարևոր ուղերձներից մեկն է հայրենասիրությունը և ազգային ինքնության պահպանումը։
Օրինակ՝ Մովսես Խորենացին իր «Հայոց պատմություն»-ում ոչ միայն պատմում է հայոց հին պատմությունը, այլև սովորեցնում է, որ ազգը պետք է ճանաչի իր արմատները, որպեսզի կարողանա գոյատևել։ Նա իր գործով հիշեցնում է, որ պատմությունը ոչ միայն անցյալ է, այլև ազգային հիշողության պահպանման միջոց։ Խորենացու այս միտքը մեր օրերում էլ է կարևոր՝ մեզ հիշեցնելով, որ ինքնությունը սկսվում է սեփական պատմությունը ճանաչելուց։

Մյուս կարևոր ուղերձը հնչում է Եղիշե Վարդապետի «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին» գրությունից։ Եղիշեն ընդգծում է հավատքի և ազատության արժեքը։ Նա պատմում է, թե ինչպես Վարդան Մամիկոնյանն ու իր զինակիցները զոհաբերեցին կյանքը՝ պահպանելու իրենց հավատը և ազատությունը։ Այս գրության միջոցով Եղիշեն փոխանցում է՝ եթե ժողովուրդը կորցնի իր հավատքն ու արժեքները, ապա կկորցնի նաև իր հոգին։ Այս ուղերձը հավերժական է, քանի որ հիշեցնում է, որ ազատությունը պետք է պահպանվի ոչ միայն զենքով, այլև հավատքով ու միասնությամբ։

Փավստոս Բուզանդը, իր հերթին, իր պատմագրական գործերում ընդգծում է արիության և միասնության գաղափարը։ Նրա հերոսները, չնայած դժվարություններին, մնում են հավատարիմ հայրենիքին։ Նա ցույց է տալիս, որ ժողովրդի ուժը ոչ թե միայն առաջնորդների մեջ է, այլ ամբողջ ժողովրդի միասնական ոգու մեջ։

Հին շրջանի գրականության մեկ այլ առանցքային ուղերձ է գրության և կրթության արժեքը։ Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի գործունեությունը հենց այս գաղափարի ամենափայլուն դրսևորումն է։ Նրանց կողմից ստեղծված այբուբենը ոչ միայն լեզվի պահպանման, այլև ժողովրդի գիտակցական ազատության գործիք դարձավ։ Մաշտոցը կարծես ասում է՝ «իմաստուն ժողովուրդը այն է, որը կրթված է և իր լեզվով մտածող»։ Այս միտքը այսօր էլ արդիական է, երբ հայերեն լեզվի պահպանումը և կրթության զարգացումը շարունակում են լինել ազգային առաջնահերթություն։

Վերջապես, հին հայ հեղինակները հաճախ խոսում են նաև աստվածային արդարության և բարոյական կյանքի մասին։ Սահակ Պարթևը, Գրիգոր Նարեկացին (թեև միջնադարյան շրջանի գրող է), և բազմաթիվ վարդապետներ իրենց գրություններով սովորեցնում էին մարդուն լինել խոնարհ, ազնիվ և արդար՝ հավատալով, որ բարին միշտ վերադառնում է բարիքով։

Եզրակացություն

Հին շրջանի հայ գրականության ուղերձները՝ հայրենասիրությունը, հավատը, կրթությունը, միասնությունն ու բարոյականությունը, չեն կորցրել իրենց արժեքը։
21-րդ դարում, երբ աշխարհը փոխվում է շատ արագ, այդ հին խոսքերը մեզ հիշեցնում են մեր արմատների, ինքնության և արժեքների մասին։ Մովսես Խորենացու պատմությունները, Եղիշեի հավատքի օրինակները, Մաշտոցի իմաստուն գործը կարող են մեզ ոգեշնչել՝ պահպանելու մեր լեզուն, մշակույթը և ազգային արժանապատվությունը։
Այդ պատճառով հին հայ գրականությունը ոչ թե պարզապես պատմական ժառանգություն է, այլ կենդանի ուղեցույց՝ թե ինչպես լինել գիտակից, ազնիվ և հայրենասեր մարդ մեր ժամանակներում։

Ինչպես Ֆրանց Կաֆկայի «Նամակը հորս» ազդեց ինձ վրա

Ֆրանց Կաֆկայի «Նամակը հորս» գիրքը ինձ վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ։ Այն կարդալիս ես զգացի, որ ներս եմ մտնում մարդու մի կյանքի պատմության մեջ, որը լի է ցավով, վախով և անկեղծությամբ։ Կաֆկան այս նամակը գրել է իր հորը՝ բացատրելու, թե ինչպես է իրեն ձևավորել հոր խիստ բնավորությունը։ Բայց իրականում այս նամակը կարծես խոսք է բոլոր այն երեխաների անունից, ովքեր փորձել են հասկանալ իրենց ծնողներին և իրենց տեղը ընտանիքում։

Նամակում Կաֆկան պատմում է, թե ինչպես է միշտ զգացել հոր ճնշումն ու վախը։ Նա չի փորձում մեղադրել, այլ ուզում է հասկանալ՝ ինչու է իրենց հարաբերությունը այդքան բարդ։ Կարդալով այս տողերը՝ ես նույնպես սկսեցի մտածել իմ սեփական ընտանիքի մասին։ Ես էլ եմ ունեցել պահեր, երբ զգացել եմ, որ ծնողի կարծիքը ինձ վրա մեծ ազդեցություն ունի, նույնիսկ եթե նա դա չի նկատում։ Կաֆկայի խոսքերը օգնեցին հասկանալ, որ երբեմն ծնողներն էլ չեն գիտակցում, թե ինչպես են իրենց վարքով ձևավորում մեր բնավորությունը։ Նրանք պետք է հասկանան, որ երեխայի հետ նրանց վերաբերմունքը կարող է վատ անրադառնալ բնավորության և վարքագծի վրա։

Կաֆկան հաճախ ասում է, որ իր հոր հետ երբեք չի կարողանում ճիշտ խոսել։ Նա այնքան է վախենում հոր արձագանքից, որ նույնիսկ իր ամենահիմնական զգացումները չի հայտնում նրան։ Դա ինձ ստիպեց մտածել, թե որքան կարևոր է ընտանիքում խոսել միմյանց հետ՝ առանց վախի։ Երբ մենք լռում ենք, խնդիրները միայն մեծանում են։ Կաֆկայի չուղարկված նամակը ցույց է տալիս, թե ինչ է լինում, երբ խոսքերը մնում են ներսում։ Կաֆկայի դեպքը միակը չէ։ Ես նույնպես ունեմ ընկերներ, ովքեր շատ քիչ են կիսվում ընտանիքի անդամների հետ։ Ես ինքս որոշ բաներ չեմ կարողանում կիսվել ընտանիքիս անդամների հետ ինչպես և մեր դեռահասների մեծ մասը։

Այս գիրքը ինձ սովորեցրեց, որ երբեմն պետք է համարձակ լինել և արտահայտել այն, ինչ զգում ես, նույնիսկ եթե դա դժվար է։ Կաֆկան, գուցե առանց իմանալու, ցույց է տվել, որ անկեղծ լինելը երբեմն ավելի կարևոր է, քան հասկանալը։ Նրա պատմությունը ինձ օգնեց տեսնել, որ ծնողներն ու երեխաները հաճախ պարզապես տարբեր լեզուներով են խոսում, բայց դա չի նշանակում, որ նրանք չեն սիրում միմյանց։

Ստեղծագործությունը կարդալուց հետո ես սկսեցի ավելի լավ հասկանալ, թե որքան մեծ ուժ ունի անկեղծությունը։ Այն ինձ հիշեցրեց, որ հարաբերությունները կարելի է բուժել ոչ թե լռությամբ, այլ՝ խոսելով։ Եվ ամենակարևորը՝ այն սովորեցրեց, որ ինքներս մեզ հասկանալը միշտ սկսվում է այն պահից, երբ մենք փորձում ենք հասկանալ մեր ծնողներին։